ΚΡΙΤΙΚΕΣ - America Hurrah

 

Ευχάριστη έκπληξη -  ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

 

 

 

Μια από τις ευχάριστες εκπλήξεις της χρονιάς έρχεται από τη νεανική οµάδα «Άσκηση» και την παράσταση America Hurroh στο υπόγειο θεατράκι της πίσω από την Πάvτειo.

Το εµβληµατικό για τις αναζητήσεις της δεκαετίας του '60 τρίπτυχο του van Itallie, ουσιαστικά. ένα καµβάς για την εκτέλεση µιας θεατρικής περφόρµανς, κουβαλά πλέον

µια άγρια αναλογία µε τα σηµερινά ελληνικό δεδοµένο. Η ζητωκραυγή του van Itallie ακούγεται ίσως σήµερα λιγότερο προκλητική από παλιά παραµένει όµως το ίδιο

ειρωνική µε τότε, αν δεν γίνεται περισσότερο προφητική από ποτέ.

Προκαλεί ασφαλώς εντύπωση το ότι η ίδια αυτή κραυγή ακούστηκε για πρώτη φορά στο θέατρο µας το καλοκαίρι του 1972 από το θέατρο Τέχνης, στη θερινή του τότε

σκηνή, σε σκηνοθεσία του Γιώργου Λαζάνη και στη µετάφραση της Μαρίας Λυµπεροπούλου. Τώρα που το θέατρο Τέχνης µοιάζει σα να φέρει πάνω του χαρακτηριστικά ενός

ιπποκράτειου προσωπείου, αξίζει να µνηµονεύσει κανείς, έστω και παρενθετικά, στο σηµείωµα µιας νεανικής προσπάθειας, την προσφορά του πρώτου εκείνου θιάσου του

Κάρολου Κουν. Αξίζει να µνηµονεύσει την ταχύτητα της εισόδου των παγκόσµιων εξελίξεων από το κατώφλι του ελληνικού θεάτρου, που ήταν ακόµη τότε Το Θέατρο

Τέχνης, όσο και το κουράγιο εκείνων των πρώτων συντελεστών, που βάλθηκαν να παρουσιάσουν στο καταχείµωνο µιας δικτατορίας και στο κατακαλόκαιρο µιας σεζόν την

ανατρεπτική, την πολεµική αµφισβήτηση της «άλλης» Αµερικής.

Δεν είναι τυχαίο, πιστεύω, πως τη φετι¬νή παράσταση έχει σκηνοθετήσει ένας γόνος του Θεάτρου Τέχνης, ο Περικλής Μουστάκης. Η εργασία του µοιάζει να υπενθυµίζει σε

όλους πως η «παράδοση» του Θεάτρου Τέχνης, παράδοση της διαρκούς και εν κινήσει ευαισθησίας, συνεχίζει να είναι εδώ και να ρέει - αν όχι στον κεντρικό κορµό,

τουλάχιστον στους κλώνους του Ελληνικού θεάτρου. Γιατί, όπως συµβαίνει πάντα, η παράδοση δεν εκπροσωπείται από τον έναν αλλά διαχέεται στους πολλούς. Η

παράσταση – του Μουστάκη είναι απόλυτα µέσα στο πνεύµα του Θεάτρου Τέχνης, ακριβώς επειδή φωτίζει την παλιά πολεµική του έργου µε την ευαισθησία των δικών µας

καιρών. Στην αγωνία των ανέργων, αλλά και των υπαλλήλων που συνωθούνται πίσω από γελοία προσωπεία της ανάγκης, στη συστροφή των σωµάτων που άλλα λένε και

άλλα επιθυµούν, στα κοµµάτια µιας πραγµατικότητας που σπαράσσεται από τις τεχνητές επιθυµίες της και τα πλαστά της όνειρα, στην κραυγή για βοήθεια που χάνεται πίσω

από τον διαρκή θόρυβο, στους εφιάλτες, τέλος, του υπερµεγέθους καταπιεστικού καταναλωτισµού µας, συναντούµε ή µάλλον ανακαλύπτουµε µε φρίκη το πρόσωπο της

δικής µας σηµερινής «ευηµερίας».

Οι παρατηρήσεις αυτές ξεκινούν βέβαια από την εξαιρετική δουλειά των επτά νέων ηθοποιών του θιάσου σε µια παράσταση που πράγµατι κινήθηκε ανάµεσα στο θέατρο της

σκληρότητας και στη ροκ εκδοχή της περ¬φόρµανς. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να συγκρατήσουµε στη µνήµη µας και τους επτά. Ίσως ο πλέον σηµαντικός να βρίσκεται σε

αυτή την σπάνια σωµατική και φυσική τους κατάσταση, την τόσο δουλεµένη, που λείπει πολύ , από το θέατρο µας. Λειτουργώντας στο γενικότερο συλλογικό πλαίσιο της

δεκαετίας του '60 που έθρεψε το έργο του van Itallie η µετάφραση είναι στην περίπτωση αυτή οµαδική και οι ηθοποιοί εµφανίζονται συλλειτουργοί του τελικού θεάµατος:

Ξεχωριστά ο καθένας και όλοι µαζί, η Ελένη Κουβακά, η Ελισάβετ Λουµπαρδιά, ο Μιχά¬λης Μαθιουδάκης, η Ελένη Μαούνη, ο Σώζων Μπέσης, η Βιβή Πηνιώτη και ο Φιντέλ

Ταλαµπούκας συνθέτουν ένα θέατρο στο οποίο τη σύγχρονη σιωπή των λέξεων και νοηµάτων αναπληρώνει η περισσότερο αυθεντική κραυγή των σωµάτων.

Όπως κραυγάζουν και οι εικόνες της άλλης εκείνης Αµερικής, οι πλαστές και ονειρικές, οι αληθινές και γνήσιες. Τα σκηνικά και οι µάσκες του Άγγελου Αγγελή γίνονται

ισάξιοι συντελεστές στη διαµόρφωση του ονειρικού κλίµατος µέσα στο οποίο η παράσταση αποκτά το µαγικό ρεαλισµό της, και οι µουσικές παρεµβάσεις του Τόλη Κροµµύδα

άλλοτε σχολιάζουν ειρωνικά και άλλοτε συµβάλλουν δραστικά στην απόδοση του παραλόγου στοιχείου της η µουσική του κλείνει σαν παρένθεση τα επί σκηνής δρώµενα.

Η παράσταση America Hurrah είναι µια ξεχωριστή στιγµή της θεατρικής µας χρονιάς, που οφείλουν να την παρακολουθήσουν πολλοί. Κάποιες σκηνές της πιθανόν να

ενοχλήσουν ή και να σοκάρουν ορισµένους' έχουν όµως επαρκή λόγο ύπαρξης και αποκτούν νόηµα στο πλαίσιο της παράστασης. Δικαιολογούνται εποµένως και αυτές, και

στο πλαίσιο µιας παράστασης που επιζητά να σοκάρει και να εγείρει τους θεατές της είναι καλλιτεχνικά απολύτως νόµιµες.