ΚΡΙΤΙΚΕΣ - America Hurrah
 

 

 

Ζητωκραυγάζοντας την αλήθεια! - ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΟΙΝΙΤΣΗΣ

«City 19-25 Οκτωβρίου 2006», Τεύχος 43

 

 

Αν για κάτι µετανιώνω αυτές τις µέρες είναι για την περσινή µου αµέλεια-παράληψη να δω την αποκαλυπτική δουλειά της οµάδας «Άσκηση», αποδεχόµενος επίµονες

προσκλήσεις σε ανιαρά, παραδοσιακά θεατρικά σχήµατα, συνήθως, του συρµού. Ευτυχώς, υπήρξε µια δεύτερη ευκαιρία φέτος, µε την ευχάριστη επανάληψη της πρώτης

εµφάνισης του νεανικού θιάσου, την οποία και έσπευσα να «βιώσω» και όχι απλά να παρακολουθήσω ως µια συµβατική παράσταση.
 

Ένας βέλγος στη Νέα Υόρκη

Ζαν-Κλοντ Βαν Ίταλι το πλήρες όνοµα του κυριότερου συγγραφέα του Όπεν Θίατερ και ενός από τους πρώτους δραµατουργούς του του Λα Μάµα. Γεννηµένος στις

Βρυξέλλες το 1936, µεγάλωσε στις Η.Π.Α. και µεγαλούργησε στο Οφ-Μπρόντγουει ως ηθοποιός αλλά πολύ περισσότερο ως ιδιαίτερη συγγραφική αξία στο νεοϋρκέζικο

θέατρο. Έργο-σταθµός της δεκαετίας του ’60 η ανορθόδοξη τριλογία του από µονόπρακτα υπό τον τίτλο «American Hurrah». Τα πρώτα, η «Ακρόαση, µια φούγκα για οκτώ

ηθοποιούς» (1965) και το τρίτο, το «Μοτέλ»(1962)-µεσολαβεί η «Τηλεόραση»(1966)-έδωσαν το έναυσµα στο νεοσυσταθέντα αθηναϊκό θίασο να θριαµβεύσει ανέλπιστα επί

σκηνής και να δώσει µε ευκρίνεια το καλλιτεχνικό του στίγµα από την πρώτη του κιόλας εµφάνιση.
 

Η Αµερική του σήµερα ή όλοι εµείς!

Ο ‘Ιταλι, αυτός ο αναθεµατισµένος –από το µέσο, (συντηρητικό) αµερικανό-συγγραφέας ξεσκεπάζει µοναδικά το σχιζοφρενικό πρόσωπο µιας αχανούς χώρας που στο όνοµα

(και) της παγκοσµιοποίησης «εισχωρεί» συστηµατικά σε λαούς και στα τέσσερα σηµεία της Γης «µεταλαµπαδεύοντας» ιδέες, αντιλήψεις, τακτικές, ήθη και έθιµα

προπαγανδίζοντας άριστα την απόλυτη κυριαρχία της επί παντός ζώντος και θανόντος µε το «έτσι θέλω» σε πολλές των περιπτώσεων (µην αρχίσουµε τα παραδείγµατα, δε

µας χωράει ούτε και η διπλανή σελίδα της «Ατζέντας»!). Υποψιασµένος, λοιπόν, µε πεντακάθαρη πολιτική θέση ο συγγραφέας των έργων αυτών επικεντρώνεται σ’έναν

ολοζώντανο σκηνικό πειραµατισµό, ασκώντας ανελέητη κοινωνική κριτική, «καθρεπτίζοντας» εξαιρετικά εύγλωττα τα δηλητηριασµένα σωθικά µιας νευρωτικής κοινωνίας

που καταφέρνει να υγραίνεται ακόµη από ηδονή στο άκουσµα και µόνο των λέξεων: χρήµα, ευτυχία, καταξίωση(…) Η αντίστιξη της γλώσσας, της µάσκας και της

χειρονοµίας οδηγούν στην χαρακτηριστική θεώρηση της κάποτε παρατραβηγµένης οπτικής του-σήµερα το κάθε άλλο, απολύτως φωτογραφικής θα έλεγα-µιλώντας κατά

συνέπεια για το σύγχρονο άνθρωπο, στο πλαίσιο της θλιβερής, προαναφερθείσας παγκοσµιοποίησης. Ένα οπωσδήποτε υπαρξιακό θέατρο επί της ουσίας παρά της

νεωτεριστικής του φόρµας, αδιάφορης σ’ένα πρώτο επίπεδο, πλην πολυδύναµης που µας πετάει στα µούτρα µε τον πλέον επαναστατικό / εξευτελιστικό τρόπο το αυτονόητο

(κατόρθωµα των περισσοτέρων µας, ας µην κρυβόµαστε): «είµαστε όλοι αµερικανάκια, hurrah!» (σ.σ. όπου αµερικανάκια βλ. και ροµποτάκια-άβουλες µηχανές ενός

ξενόφερτου, φρικαλέου συστήµατος!).
 

Λουτρό…ιδρώτα

Ο εξαιρετικός, τέλεια ασκηµένος θίασος, παράδειγµα προς µίµηση για κάθε νεανικό σχήµα που φέρεται να ευαγγελίζεται το νέο, κόπιασε φιλότιµα κάτω από τη σκηνοθετική

καθοδήγηση (για γερά νεύρα και πολλές αντοχές) του έµπειρου ηθοποιού Περικλή Μουστάκη. Μια επώδυνη διαδικασία προσέγγισης της βούλησης του συγγραφέα µε

θεατρικά αποτελέσµατα που διαπερνούσε το θέατρο της σκληρότητας, της αφαίρεσης, της βιωµατικής περφόρµανς µέσα από αυτοσχεδιαστικές σκηνές, λεπτοδουλεµένες σε

υψηλό (επίπονα για τους εµψυχωτές, κυρίως) αποτελέσµατα µε βίαιες εκρήξεις, επικίνδυνες για πάσα έναν ανεπαρκή θίασο• ακόµη και για τη σωµατική του ακεραιότητα 

των µελών του. Επιτέλους, µια παράσταση που καταλήγει σε ένα καθαρτικό λουτρό, εξατµίζοντας τις πόζες και την ανυπόφορη µαταιοδοξία του θεάτρου µας, που ναι, µας

έχει κουράσει, µην πω αποτρέψει µε τον ατελεύτητο αυνανισµό του! Αισθάνοµαι, ωστόσο, πως το πρώτο µονόπρακτο κάπου χωλαίνει πρώτον µε τη µακρά του διάρκεια και

δεύτερον µε την εκτός των ορίων παράλληλη εκφώνηση του λόγου, σε ορισµένα σηµεία όπου και δηµιουργούνται επιµέρους µουντζούρες, ενοχλητικές για την απρόσκοπτη

θέαση. Κατά τ’άλλα, αφεθείτε στο άψογο σέρβις του «Μοτέλ» και χαρείτε τις φιλήδονες µάσκες του Άγγελου Αγγελή αλλά και τη στοιχειωµένη µπάµπουσκα της ξενοδόχου,

ανώ στο φινάλε µην προβείτε σε χειροκροτήµατα απλώς απαντήστε φωναχτά στα επίµονα ερωτήµατα των κοριτσιών, ανάλογα µε την κρίση σας, πάντα ώστε να

εξωτερικεύσετε τη συσσωρευµένη ενέργεια του δίωρου πλας. Εν κατακλείδι οφείλω να αναφέρω-µε αλφαβητική σειρά-τα ονόµατα των ηθοποιών που µας δίδαξαν

κυριολεκτικά µε τον ιδρώτα τους τι ακριβώς σηµαίνει οµαδικότητα στο ελληνικό θέατρο, σήµερα, εν έτη 2006: Ελένη Κουβακά, Θανάσης Κουβούσης, Ελισάβετ Λουµπαρδιά,

Ελένη Μαούνη, Σώζων Μπέσης, Βιβή Πηνιώτη, Φιντέλ Ταλαµπούκας.