ΚΡΙΤΙΚΕΣ - America Hurrah
 

Υπάρχει η "απόλυτη" παράσταση - ΜΑΡΙΑ ΔΙΑΜΙΑΝΙΔΟΥ

 

Ο Jean-Claude van Itallie συγκαταλέγεται στους συνεχιστές του "πρωτοµάστορα" Αρτώ του ιδρυτή του "θεάτρου της σκληρότητας". Το 1966 παρουσίασε µία σπονδυλωτή

παράσταση κάτω από το γενικό τίτλο America Hurrah.

Τέσσερα άτοµα ασχέτου ειδικότητας βρίσκονται σε ένα ανώνυµο γραφείο ευρέσεως εργασίας, έχουν να αντιµετωπίσουν τυπικά χαµόγελα υπαλλήλων, εξονυχιστικές

ερωτήσεις και απόλυτη αδιαφορία. Μία καθηµερινή εικόνα αναζήτησης εργασίας, τόσο οικεία όµως, ώστε να γίνεται προσπεράσιµη...

Ένα πάρτυ από το οποίο θα απουσιάσει µία νεαρή κοπέλα εξαιτίας κάποιου τροχαίου δυστυχήµατος, την απουσία αυτής πληροφορούµαστε στην πορεία, όταν ως νεκρή

πλέον, ζητά συγνώµη για την αργοπορία της. Κανείς δεν µπορεί να παρακολουθήσει τους γρήγορους ρυθµούς µιας πόλης, πόσο µάλιστα στην Αµερική, κανείς δεν γίνεται

αντιληπτός µε την παρουσία του, η απουσία είναι αυτή που µας αναγκάζει να παρατηρήσουµε ένα γεγονός...

Ένα Motel, µια γκροτέσκα φιγούρα ιδιοκτήτριας, καλωσορίζει τους επισκέπτες της µέσα από ένα γλοιώδη µονόλογο για το δωµάτιο και τον εξοπλισµό του, ο οποίος έρχεται

κατευθείαν από τον κατάλογο παραγγελιών. Η κενότητα της επιβαλλόµενης καταναλωτικής µας "άνεσης". Ένα ζευγάρι επισκεπτών µπαίνει στο δωµάτιο, γδύνεται και κάνει

όλα όσα θα µπορούσε να απολαύσει ο κάθε επισκέπτης σε ένα δωµάτιο ξενοδοχείου... Φεύγοντας αφήνουν πίσω τους ένα χάος και ένα φόνο... Η πίεση, τα "πρέπει", οι

"υποδειγµατικές στάσεις", "οι µασκαρεµένοι ρόλοι στο παιχνίδι των πολιτισµένων κοινωνιών", δικαίως, φτάνουν τον άνθρωπο στην βαναυσότητα και τη βία...

Το America Hurrah δεν είναι ένα έργο ολοκληρωµένο, δεν έχει "καθολική" δοµή, δε βασίζεται στους διάλογους, αλλά σε κινήσεις, παύσεις, ήχους, ασύνδετες εικόνες και

φράσεις... Αναδεικνύει µία θεατρική γλώσσα µέσα από µια σκληρή σωµατική άσκηση, δεν ενδιαφέρεται για την παράσταση, αλλά για την πορεία που οδηγεί στην

παράσταση. Θέτει ως βασική αρχή ότι οι λέξεις δεν είναι αυτές που περικλείουν όλα τα νοήµατα, αλλά οι σωµατικές πηγές της γλώσσας. Οι ρίζες της γλώσσας, άλλωστε,

είναι σωµατικές. Υπογραµµίζει πως ένα θεατρικό έργο που βασίζεται στην απολίθωση του λόγου, έρχεται σε σύγκρουση µε τη δηµιουργία, µε την πιο αποµακρυσµένη µας

σκέψη, µε το στρόβιλο των ονείρων, µε την ανελέητη σκληρότητα... Το America Hurrah αποδίδει την ίδια αξία στην γλώσσα και στο εκτόπισµα αυτής.

Είναι ένα έργο που ερωτοτροπεί µε το ριζοσπαστικό, που διαπερνά όλο το σώµα, που βασίζεται σε ασύµµετρες φόρµες προσωπείων, που εστιάζει στην υλικότητα των

σηµείων, των κραδασµών, των χειρονοµιών, των φωνητικών αποδόσεων. Είναι ένα σηµείο όπου ενώνεται η ψυχή µε τη σάρκα.

Η σκηνοθεσία της παράστασης υπήρξε καταλυτική. Ανέδειξε την κενότητα του κειµένου, διασαλεύοντας κάθε αισθητική, ισοπεδώνοντας κάθε φυσική εξέλιξη, κάθε

προβλέψιµο δοµισµό αρχής, µέσης, και τέλους. Ο Περικλής Μουστάκης παρέδωσε µια παράσταση στα µάτια των θεατών που έµπαινε φουριόζα στο "είναι" τους, έδωσε ένα

βήµα στους νέους να πουν επί σκηνής "κρυµµένες", "αποσιωπηµένες", "κατάπτυστες" ιστορίες, µε το δικό του απροκάλυπτα προκλητικό και συνάµα αληθινό τρόπο.

Η "αχτύπητη" οµάδα των ηθοποιών ζωντάνεψε το αποδοµηµένο κείµενο µε µία σωµατική, αδιάβρωτη γλώσσα. Η κινητική υπέρβαση, ο ακροβατισµός η παντοµίµα,

αναβίωσαν µε µοναδική καθαρότητα ένα λόγο ευανάγνωστο, µεστό, τόσο αληθινό, που να φαίνεται ανατρεπτικός, τόσο ζωντανό, ώστε να γίνεται ενοχλητικός. Αξίζουν

συγχαρητήρια για τον δίωρο (χωρίς διάλειµµα) άθλο τους...